Định nghĩa về mentor đã thay đổi

Tôi muốn trở thành người cố vấn (mentor)...

Nhưng thời điểm đầu tiên, danh hiệu này khiến tôi e ngại.

Tôi không dám tự gọi mình là mentor, mặc dù thi thoảng khách hàng giới thiệu với người khác: "Thông là mentor của tôi".

Đây là một hội chứng mạo danh mà hầu hết chúng ta đều gặp.

Nhưng khi tìm hiểu kỹ, tôi đã nhận ra những gì tôi hiểu từ trước tới giờ về vai trò cố vấn là sai.

Bây giờ, tôi không còn cảm giác e ngại khi tự gọi mình là cố vấn nữa.

Sau đây là điều mà không phải ai biết cũng biết.

Huyền thoại về sự "thành công" trong mentoring

Khi nhắc tới mentor, bạn có nghĩ giống mọi người không?

Mentor phải là một siêu sao thành công, nhà sáng lập, người nổi tiếng, người có tầm ảnh hưởng.

Đây chính là hệ quả của hiệu ứng hào quang (Halo Effect), nơi sự thành công trong một lĩnh vực cụ thể bị đánh đồng với khả năng dẫn dắt con người.

Tuy nhiên,...

Các nghiên cứu về tâm lý học tổ chức chỉ ra rằng, "thành công" theo định nghĩa truyền thống làm cản trở công việc cố vấn hiệu quả.

Hiện tượng lời nguyền kiến thức cho thấy, khi một người đạt đến đỉnh cao chuyên môn, họ thường mất đi khả năng thấu hiểu những khó khăn mà người mới bắt đầu gặp phải.

Họ đã đi quá xa so với điểm xuất phát.

Điều đó khiến học viên bối rối và mất tự tin (vì nghĩ bản thân kém cỏi).

Tái định nghĩa "mentor thành công"

Mentor không phải là người đứng trên đỉnh vinh quang, mà là người có khả năng:

• Sở hữu năng lực chuyển giao kinh nghiệm
• Tìm kiếm những khoảnh khắc có thể giảng dạy

Do đó, chương trình cố vấn của tôi thường kéo dài một năm. Điều đó giúp tôi quan sát được học viên và tìm những khoảnh khắc mà tôi có thể giúp đỡ.

1. Thất bại là một chứng chỉ năng lực

Nghiên cứu chỉ ra rằng, các doanh nhân từng thất bại thường phát triển được khả năng tự học tập kinh doanh sâu sắc hơn so với các doanh nhân thành công ngay từ ban đầu.

Bởi vì họ có:

Chiều sâu phân tích:

Đôi khi, thành công là nhờ may mắn hoặc sự hậu thuẫn của gia đình, hoặc nịnh hót, hoặc lừa đảo. Ngược lại, thất bại buộc bạn phải phân tích nguyên nhân gốc rễ vấn đề. Từ đó, đúc rút ra các bài học không nên làm.

Mentor có khả năng chỉ ra những "hố sâu cần tránh" có giá trị thực tiễn cao hơn những người chỉ biết viễn cảnh màu hồng.

Sự kiên cường:

Nếu bạn từng phá sản, mất việc, hoặc những dự án bị đổ vỡ nhưng vẫn đứng dậy tiếp tục là minh chứng sống động nhất cho sự kiên cường.

Khi mentee mới bắt đầu, việc thất bại là điều hết sức bình thường.

Vì vậy, mentee sẽ được truyền cảm hứng bởi sự kiên cường của người cố vấn thay vì cảm thấy kém cỏi.

2. Sự gần gũi và tính xác thực

Bạn có bao giờ cảm thấy ngưỡng mộ thành công vang dội của một người, nhưng đồng thời cảm thấy xa cách hoặc có sự đe dọa vô hình từ họ không?

Các mentee cũng có cảm giác y hệt như vậy.

Vậy nên, khi bạn chia sẻ về những quyết định ngây thơ, sai lầm khiến bạn trở nên "người" hơn.

Điều này giúp phá vỡ rào cản quyền lực, tạo ra một không gian an toàn giúp mentee dám chia sẻ các điểm yếu của mình.

Bảng so sánh giữa "huyền thoại" và "thực tế" về mentor thành công

Nếu bạn có ý định trở thành mentor, hãy cứ mạnh dạn.

Bạn không cần phải trở thành siêu sao, chỉ cần đi trước và dẫn dắt người đi sau mình 1,2 bước là đủ.